Bronnen:
Also Sprach Zarathustra (ZA- ZAI:1883, ZAII:1883, ZAIII:1884, ZAIV:1885), in vertaling: Zo sprak Zarathoestra, in een nieuwe vertaling van Ria Van Hengel met een nawoord van Hans Driessen, Amsterdam-Antwerpen:De Arbeiderspers, coll. Nietzsche-bibliotheek, 2013, 340p.
Menschliches, Allzumenschliches I und II (MA – 1878-1886), in vertaling: Menselijk, al te menselijk, vertaald door Thomas Graftdijk, herzien, geannoteerd en van een nawoord voorzien door Hans Driessen, Amsterdam- Antwerpen: De Arbeiderspers, coll. Nietzsche-Bibliotheek, derde druk (eerste druk 2000), 2008, 570p.
Zur Genealogie der Moral (KSA 5) (GM – 1887), in vertaling: De genealogie van de moraal, vertaald door Thomas Graftdijk, herzien en van een nawoord voorzien door Hans Driessen, Amsterdam- Antwerpen: De Arbeiderspers, coll. Nietzsche-Bibliotheek, vijfde druk (eerste druk 2000), 2010, 161p.
1. Het honing-offer
Ik verwijs in de video naar Apoclyps, 20: de eerste opstanding en de vestiging van het duizendjarige rijk. Eveneens verwijs ik naar de roeping van de leerlingen uit het evangelie van Matteüs. Ik spreek ook over het offer van Isaak.
Erratum: regelmatig spreek ik in de video over het vijfde boek van Also Sprach Zarathustra. Ik bedoel telkens het vierde boek.
Ik verwijs in deze video naar de parabel van de bruidsmeisjes.
2. De noodkreet
In deze video spreek ik over het verhaal van Jezus en de overspelige vrouw, Zacheüs de tollenaar en de verzoeking van Jezus in de woestijn.
In deze video vertel ik het verhaal van de parabel van de verloren zoon en het gesprek tussen Jezus en de twee moordenaars.
3. Gesprek met de koningen
In deze video spreek ik over de visie op het gebed van rabbi Abraham Twerski. U kan hem aan het woord horen door hier te klikken.
Ik lees in deze video een stukje voor uit de profeet Ezechiël.
In het kader van het gesprek met de twee koningen lezen we §16 van de eerste verhandeling 'Goed en kwaad', 'goed en slecht' van de Genealogie van de moraal.
Noot: in §164 van MA1 schrijft Nietzsche: "...men herinnere zich bijvoorbeeld Napoleon, wiens persoonlijkheid ongetwijfeld juist door zijn geloof in zichzelf en zijn gesternte en door de verachting voor mensen die hij tentoonspreidde, tot de machtige eenheid samengroeide die hem boven alle andere moderne mensen verheft, totdat ditzelfde geloof ten slotte in een bijna krankzinnig fatalisme overging, hem van zijn snelle, scherpe blik beroofde en de oorzaak van zijn ondergang werd"
Noot2: Omwille van een technisch probleem lopen geluid en beeld in deze video niet gelijk. Met excuses voor het ongemak.
4. De bloedzuiger
In deze video verwijs ik naar MA1 §248 "Troostende woorden bij een desperate vooruitgang". Hierin heeft Nietzsche het over een interim-toestand: "Onze tijd maakt de indruk van een interim-toestand; de oude wereldbeschouwingen, de oude culturen bestaan gedeeltelijk nog, de nieuwe zijn nog onzeker en niet ingeburgerd en daardoor nog geen afgeronde eenheid en weinig consequent".
Ik lees ook een stukje uit MA 1 §376 "Over de vrienden". Ik heb deze paragraaf reeds uitgebreid behandeld in deze video. In de tekst wijst Nietzsche op de enorme complexiteit van de persoon en het leven. Deze complexiteit - ik noem het 'het rugzakje' - kan vijandschap uitroeien. Maar, de complexiteit zorgt ook voor eenzaamheid: "'Vrienden, er zijn geen vrienden!', zo riep de stervende wijze; 'Vijanden, er is geen vijand!' - roep ik, de levende dwaas.
Ik verwijs ook naar FW §108 "Nieuwe gevechten": "Toen Boeddha dood was, vertoonde men nog eeuwenlang zijn schaduw in zijn grot, - een enorme huiveringwekkende schaduw. God is dood, maar zoals de menselijke aard nu eenmaal is, zullen er misschien nog millennia lang grotten bestaan waarin men zijn schaduw vertoont. - En wij - wij moeten ook nog zijn schaduw overwinnen !"
In het kader van het belang van bloed in het jodendom, verwijs ik naar Leviticus 17, 10-11: "Want de levenskracht van mens en dier zit in het bloed".
5. De tovenaar
Ik spreek over het belang van de stok en de staf, zowel in de Bijbel als in de passage van de bloedzuiger en de tovernaar. Hiervoor verwijs ik naar psalm 23: "Uw stok en staf zullen voor mij een troost zijn".
De klaagzang van de tovenaar doet denken aan het boek Job. Ik verwijs in de video naar een aantal passages uit het boek Job.
6. Buiten dienst
Noot: omwille van een technisch probleem verlopen beeld en geluid niet synchroon. Gelieve me te verontschuldigen. Best als podcast beluisteren.
7. De lelijkste mens
8. De vrijwillige bedelaar
" MA2 - Reiziger en zijn schaduw §239 Waarom bedelaars nog leven - Als alle almoezen alleen maar uit medelijden zouden worden gegeven, waren alle bedelaars al lang verhongerd" (Nietzsche, 2008:514)
"MA2 - Reiziger en zijn schaduw §240 Waarom de bedelaars nog leven - De grootste schenkster van aalmoezen is de lafheid" (Nietzsche, 2008:514)
Ik verwijs in deze video naar het verhaal van Jezus en de rijke jongeman. Je kan de versie van Matteüs hier vinden en de versie van Marcus hier.
Klik hier om de opening van het evangelie van Johannes te lezen en hier om het verhaal van de weduwe te vinden.
9. De schaduw
In 1880 verschijnt De reiziger en zijn schaduw als autonoom werk. Dit werk wordt in 1886 toegevoegd aan Menselijk al te menselijk. Voor we de ontmoeting tussen Zarathustra en de schaduw bestuderen, staan we uitgebreid stil bij De reiziger en zijn schaduw. In deze eerste video geef ik een aantal inleidende beschouwingen op De reiziger en zijn schaduw.
"MA2 - Reiziger en zijn schaduw § 131 De gedachte verbeteren - De stijl verbeteren - dat wil zeggen, de gedachte verbeteren, en verder niets en niemendal!.- Wie dit niet direct erkent, is er ook nooit van te overtuigen" (Nietzsche, 2008:475)
Eerste les De reiziger en zijn schaduw.(Nietzsche, 2008:419-420)
Tweede les De reiziger en zijn schaduw (Nietzsche, 2008:419-420)
Derde les De reiziger en zijn schaduw (Nietzsche, 2008:548-549)
In deze video sta ik stil bij de dialectiek van heer en slaaf zoals die door Hegel wordt omschreven in zijn Fenomenologie van de geest. Dit uiteraard slechts in functie van de tekst van Nietzsche. Hegels denken is complexer en veelzijdiger dan wat ik in de video aanhaal. Ik gebruik een aantal beelden om de dialectiek van heer en slaaf toe te lichten. U kan ze hieronder terugvinden.
